Poszczególne analizy zawierają zdecydowanie krytyczne stanowisko wobec zaproponowanych zmian w podstawie programowej kształcenia ogólnego dla szkół podstawowych. Ich autorzy odnoszą się z jednej strony do szczegółowych zapisów podstawy programowej, gdzie krytykują m.in. marginalizację funkcji szkoły w postaci budowania i wzmacniania tożsamości narodowej oraz przekazywania kodu kulturowego. Jednocześnie jednak wskazują na niewłaściwą formę nowej podstawy, przypominającej bardziej centralny program nauczania, który powinien być ustalany na poziomie konkretnej szkoły, a także na błędne założenia antropologiczne, dydaktyczne i pedagogiczne. Autorzy przestrzegają zarazem przed konsekwencjami zaproponowanych zmian w postaci ograniczenia autonomii nauczycieli i praw wychowawczych rodziców. W analizach zwrócono również uwagę na brak
przeprowadzenia stosownych badań i postawienia diagnozy, przed tak radykalną reformą programową, która wskazywałaby co i w jaki sposób należy poprawić w dotychczasowym systemie.

Powyższe prowadzi do jednoznacznej konkluzji, że zaproponowane w projekcie
rozporządzenia zmiany należy odrzucić w całości. Nie wystarczą tu punkowe zmiany co do zawartości merytorycznej rozporządzenia ani zmiany redakcyjne. Jest to zbieżne z wynikami badania opinii społecznej, przeprowadzonego przez Koalicję na Rzecz
Ocalenia Polskiej Szkoły. Spośród przebadanych ponad 2 tysięcy osób aż 97% domaga się wstrzymania zmian w edukacji i szerokiej debaty społecznej na ten temat.

Dodatkowo podkreślić należy, że w sytuacji zawetowania przez Prezydenta RP ustawy
z dnia 21 listopada 2025 r. o zmianie ustawy – Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw, która zmienia definicję podstawy programowej, opiniowane rozporządzenie w obecnej treści wykraczałoby poza delegację ustawową wskazaną w art. 47 ust. 1 pkt 1
lit. a i b ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe.

---

Całość opinii eksperckiej do pobrania poniżej: